مجموعه آثار (۱۱) مباحث اعتقادى و اجتماعى
پيشگفتــار
خداي رحمان را سپاس
ميگوئيم كه توفيق تهيه يازدهمين مجموعه آثار زندهياد مهندس مهدي
بازرگان را بهما عطا فرمود تا آن را كه شامل ۱۲ اثر مستقل است ، با عنوان
«مباحث اعتقادي و اجتماعي» تقديم علاقهمندان نمائيم.
«پيروزي حتمي»، «حكومت جهاني واحد» و «امام و زمان» حاصل تفصيل و تدوين سه
سخنراني در جشن نيمهشعبان انجمن اسلامي دانشجويان در سالهاي ۱۳۳۹ و ۱۳۴۱
و ۱۳۵۷ است كه بر محور امام غائب، معتقدات شيعه نسبت بهامام زمان و مباني
اسلامي و الهي مهدويت را از نظر شيعه و سني و نيز از ديدگاههاي اجتماعي و
سياسي مورد بررسي قرار داده و پديده انتظار و ظهور امام عصر (عج) را با
استفاده از مدارك و اسناد ديني مربوط تبيين و نياز انسان را بهدفع جنگ و
برقراري صلح و اميد بشر را به برپايي حكومت جهاني واحد بيان ميكند.
« رنگها و نقشها در عاشورا » حاصل سخنراني در عاشوراي حسيني در
۲۳/۲/۱۳۴۱ است. اين بحث، نه تنها مصيبت كربلا را كهنه نميداند بلكه معتقد
است موضوعِ روز و عصر و زمانه ماست و تر و تازگي دائمي دارد.
«مبارزات سياسي، مبارزات مذهبي»، در آغاز فعاليت «نهضت آزادي ايران» در
سال۱۳۴۱، توسط مؤلف فقيد تأليف و بهعنوان يك دستورالعمل اعتقادي مورد عمل
مبارزان مسلمان در داخل و خارج كشور قرار گرفته است . اين اثر نوعي از
مبارزه را معرفي ميكند كه در قالب «دين» و «قرآن» و بهاسم «الله» و
«بالله» و «في سبيل الله» باشد و با بينايي و علاقهمندي در راه اصلاح و
آزادي مردم قدم بردارد.
«مسجد و اجتماع» حاصل سخنراني در جشن مبعث، در مسجد هدايت، در سال۱۳۴۷ است.
در اين اثر ، نقش مسجد به عنوان مركز پرستش خدا در اجتماع مورد بررسي قرار
گرفته و جايگاه آن در دوران خلفاي اموي و عباسي و در ايران بعد از اسلام،
چه از نظر ساختمان و بنا و چه از نظر بهرهبرداري و اجتماعي تحليل و نقد
شده است.
«منابع فقه، فقه، فقيه» مقدمهاي است كه مؤلف براي كتاب «منابع فقه» تأليف
علامه فقيد ، استاد محمد تقي جعفري در شهريور ماه ۱۳۴۹ نوشته است. در اين
اثر معني و مفهوم فقه، فقه در قرآن، سرچشمه احكام و سير تحول آن از صدر
اسلام به بعد مورد تحليل قرار گرفته و جايگاه آن در قرآن تبيين شده است.
در «جهانبيني پيغمبران» كه تفصيل سخنراني مورخ۳۰/۵/۱۳۵۰ است، دوازده
بينش مورد بررسي قرار گرفته و درنهايت از ديدگاههاي مطرح شده انتظار فرج
و نيز اقدام براي مشاركت در حصول پيروزي نهايي، استخراج و نتيجهگيري شده
است.
«جهات منفي در بعثت پيغمبران» در ۱۲/۱۱/۱۳۵۲ تهيه شده و نشان ميدهد كه در
بعثت پيامبران جنبههاي نهي از منكر ، بر موارد امر به معروف ميچربد و سنت
ائمه بيشتر مبارزه منفي بود تا مبارزه مثبتِ تعرضي.
«انسان و زمان» حاصل سه جلسه سخنراني در جمع اعضاي انجمن اسلامي مهندسين
در سال ۱۳۵۳ است . در اين اثر ، عنصر زمان و رشد انسان، توجه به زمان در
علوم ، رابطه اديان با زمان و موضع خاص اسلام و قرآن و نيز فهم قرآن از
دريچه نسبيت ، مورد بررسي قرار گرفته و پارهاي از مطالب غامض ديني توجيه
شده است.
« تلاش و توكل » ، تفصيل و تدوين سخنراني در انجمن اسلامي مهندسين در
حوالي سال ۱۳۵۴ است در اين اثر ، تلاش و توكل از ديدگاه طبيعي و مادي و سپس
از نظر قرآن و دين مورد بررسي قرارگرفته و جوابهاي ملموسي بهدست داده
است.
«آفات توحيد» حاصل سهجلسه سخنراني در شبهاي ماه مبارك رمضان در مسجد قبا
در سال۱۳۵۶ است. در اين اثر انسانها طبق موازين قرآني به دو گروه «حزب
الشيطان» و «حزبالله» تقسيم شدهاند و انواع آفات توحيد از قديميترين
شكل شرك تا تكامل امروزي آن، طاغوتهاي ساخته انسان، دنياپرستيهاي
اجتماعي، اعم از نظام استبدادي و طاغوتهاي شخصي، طاغوتهاي ملي و مالي،
نظامها و طاغوتهاي اجتماعي و عاطفي ، بررسي شده است و در نهايت آفات
توحيد در نزد ايمان آوردندگان را از يكديگر تفكيك نموده و به صورت
شخصپرستي ، خدمتپرستي و نوعپرستي ، اصولپرستي ، ولايتگيري اغيار ، روش
« نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْضٍ » ، رياكاران و خودپسندان و
فراموش كاران معرفي مينمايد.
اميد است اين مجموعه نظر خوانندگان ارجمند را تأمين و مرضي ربالعالمين و
وسيلهاي براي رحمت واسعه مؤلف ارجمند آن گردد.
بنياد فرهنگي مهندس مهدي
بازرگان
|
