پرســـش و پاســـخ درباره
احكام شرعــى
در اين بخش سؤالاتى كه از طرف
شما از طريق ايميل مطرح و پاسخ داده شده است را گردآورى نموده ايم. براى مشاهده
پاسخ بر روى سؤال كليك نماييد. پس از مطالعه پاسخ مجددا بر روى سؤال كليك كرده
تا بحالت اوّل بازگردد.
۱) میخواستم نظرتون را
راجع به تقلید بپرسم. من در حال حاضر مقلد آقای سیستانی هستم ولی به دلایل زیادی در
مورد اصل تقلید شک دارم. ضمنا در صورتی که مسالۀ تقلید را رد نمیکنید، اگر فضولی
نباشد، پدر شما وخود شما از چه کسی تقلید میکنید؟ این سئوال را میکنم چون ارادت
خیلی زیادی به پدرتون دارم و ایشان چه از لحاظ سیاسی و چه دینی نمونه بودند.
نظر بنده را در باره مسئله نقليد ميتوانيد با
مراجعه به وبسايتم ، قسمت " مكتوبات" ( رديف دست چپ سطر نوزدهم) بيابيد . من
خود را موظف به پيروي از احكام پروردگار در كتابش ميدانم و از حكم هيچ بنده اي
تقليد نميكنم . مرحوم پدر نيز اهل تقليد و پيروي از فقيهان نبودند . شما نيز
شايسته است گفتار هر کسی را که علم دارد بشنويد و در صورت انطباق با موازين
قرآن و عقل خداداد به آن عمل كنيد.
۲) مدتي است كه ميخواهم
عزم حج نمايم ولي به دو دليل به تعويق مياندازم. اول اينكه واقعا وقت آن پيش
نميايد. دوم اينكه فكر ميكنم با صرف مخارج و رفتن به كشوري كه اصولاً فاسد است و از
پايه بر خلاف مباني اسلام است جاى ترديد دارد. آيا ميتوانم بجاي حج مخارج آنرا صرف
انفاق در ميان انسانهاي مستمند نمايم؟.
نگراني هاي جنابعالي البته بجاست ، اما اگر قرار
بود رفتن به حج تلقی تاييد رژيم حاكم بر عربستان ميشد ، چهارده قرن بود كه
كعبه خاك ميخورد !! اين امري است نسبي كه بايد منافع و مضارش را با هم سنجيد
.اما مهمتر از آن ازدحام و شلوغي بيش از حدي است كه انجام مناسك و تمركز ذهني و
حضور قلب را بسيار مشكل كرده است . بايد براي اين معضل فكري كرد. من نميتوانم
قضاوتي در باره رفتن يا نرفتن به حج در شرايط حاضر بكنم ، اين امري است كه در
شوراي عالي مسلمين بايد تصميم گيري شود.
۳) آیات ۱۸۳ الی ۱۸۶ سوره
بقره، روزه ر برای مسلمین واجب شمرده شده
و اهداف آن را برای ما روشن ساخته است. اما سخنی از مهمانی خدا نیست و هر چه
هست در واقع برنامه ای است برای ساخته شدن آدمه. اما اگر
واقعا ما میهمان خدا هستیم تفاوت آن با میهمانی هایی که ما تدارک می بینیم چیست؟
اگر مقصود متاع و بهره دنیاست که ما هر روز و هر لحظه مهمان خداییم و یا این بار یک
میهمان ویژه؟
" ماه ضيافت الهي" اصطلاح عرفي است و در قرآن چنين
تعبيري نيامده است .چون در ماه رمضان قرآن نازل شده و
از طريق روزه داري و تمرينات تقوائي بهره مندي از رحمت
خدا بيشتر ميشود ، گويا سفره ميهماني و تغیه ای معنوی
است كه معمولا رنگين تر از مواقٍع عادي و سفره خانگي است . این
اصطلاح را عارفان نیز بکار برده اند : چند خوردی چرب و شیرین از طعام
، امتحان کن چند روزی در صیام
۴) در دين اسلام مشروبات
الكلى حرام است ولى در قرآن هيچ آيهاى كه بگويد مشروبات حرام است نداريم. حتى در
يك آيه ميگويد اگر مشروب خورديد به نماز نايستيد كه بفهميم چه ميگوييد. پس يعنى
ميگويد ميتوانيد بخوريد؟
تحريم شراب و قمار در قرآن نه بصورت بخشنامه اي و
فرمان حكومتي ، بلكه بصوت تدريجي و تربيتي با توجه به شخصيت انسان و مشتاق و
موافق كردنش آمده است . بنابراين در سالهاي نخست فقط گفته شده موقٍع نماز مست
نباشيد ، بعد گفته شده منافعي دارد ولي ضررش بيشتر است و در سال ۲۳ پس از
مقدمات و آمادگي هاي لازم صريحا تاكيد شده اين كار شيطاني است و اصلا نزديكش هم
نشويد ( مائده ۹۰).
۵) طبق ايه ۳ سوره مائده
ايا اين كه در شريط اضطرار و نه قصد گناه حرام را خدا مي امرزد صرفا در مورد ترس از
مرگ متعاقب گرسنگي است، اگر نه لطفا كليه مصاديق ان را
صريح بر شماريد و توضيح دهيد. ايا تنها در مورد به خطر افتادن حيات جسمي مصداق
دارد؟
موضوع آيه در باره خوردنيهاي ممنوع است كه در شرايط
اضطراري كه ارزشي بالاتر يعني جان درمعرض خطر قرار ميگيرد در حد حداقل رفع
ممنوعيت ميشود
۶) آیا استمناء گناه است؟
آيا موردی در قران پیدا میشود که انرا امری قبیح و خانمان برانداز بداند؟
چنين كاري صريحا در قرآن مطرح نشده است ، شايد هم
در آن روزگار نيازي به اين كار نبوده ؟ با اينحال از كليات قرآن ميتوان دريافت
هرآنچه به جسم و جان صدمه بزند باید اجتناب کرد . شما از پزشكان متخصص سئوال
كنيد نتيجه آنرا مورد عمل قرار دهيد
۷) ممکن است درباره قابل
اجرایی بودن احکام جزایی قران مانند قطع دست توضیح بفرمایید .جناب کدیور بعضی
از این قبیل احکام را خشن وموهن می داند که مضراتش بیش از فواید آن می باشد؟
معناي "يد" در زبان عربي قدرت است ، مثل :يداله فوق
ايديكم . اگر به دست هم يد گفته ميشود، به دليل وسيله اعمال
قدرت بودنش است . در گذشته وسيله كار و دزدي فقط دست بود و زندان و جايگاهي هم براي
دزد وجود نداشت ، بنابراين تنها راه كوتاه كردن دست كسي از
دزدي و انگ و علامت گذاشتن روي او، براي شناسائي در جامعه، بريدن پنجه ها بوده است.
اما امروز بيشترين دزدي ها توسط كمپاني هاي بزرگ و به دست كامپيوتر انجام ميشود !
امروز كوتاه كردن دست اين دزدان ، معرفي آنها به جامعه و كوتاه كردن دست خيانتشان
از طريق جريمه و محروميت مدتي از ارجاع كاراست . واله اعلم
۸) چرا اعمال حج مانند یک
تئاتر اینقدر نمادین است؟ حج در اسلام واجب است ، چون ما
قرار است نقش برگزیده ترین انسان را بازی کنیم
،
اما چرا واجب نیست که کلام خدا را -که دستورالعملی است ! که چگونه انسان برگزیده ای
باشیم- را حداقل یک بار در عمرمان بخوانیم. چرا باید نقش بازی کرد
؟ اما کسانی هم در این خیل حجاج هستند که با رفتارشان شخصیتی کاملا متفاوت
با نقششان دارند؟
حقايق به ناچار در ظرف زمان و ظرفيت ها ريخته
ميشود، حقيقت ثابت است
،
اما ظرفها متغيراند وهركس به قدر درك و دانش در حال تحول و تطور و تكامل خود از
آن بهره ميگيرد. فاعليت خدا كامل است ، اما قابليت ما به نسبت رشدمان
رحمت را قبول ميكند و جذب مينمايد ، به تعبير سوره رعد ، خدا از آسمان باران را
نازل ميكند ، اما دره ها به" قدر" ظرفيت خود سيل را جاري ميسازند و چنين است
ساير امور .حج اززمان آدم تا خاتم جريان داشته است ، اما مردم هر دوره اي از
اين درياي ژرف معاني ( كه بايد نمادين باشد تا هركس به قدر ظرفيت اش از آن
برگيرد)توشه اي بر ميگيرند حج قرآن حج ابراهيمي يعني توحيدي كامل است ، اما
عوام الناسي كه به راهنمائي
برخی متوليان مذهبی خدا را در چاه جمكران
جستجو ميكنند حج را نيز ضايع كرده اند
۹) آیا نجس بودن بدن خوک
و سگ در قرآن آمده است؟ اگر نه چرا امروزه این دو را نجس می دانند؟
در مورد " سگ" پاسخ خود را از ويدئوي شماره ۳۱۸
دريافت كنيد
. در مورد " خوك"، قرآن فقط از حرمت خوردن گوشت
آن سخن گفته است و مسئله نجس و پاكي امري فقهي است نه الزاما قرآني !؟
۱۰) آيا در اسلام سيگار
كشيدن حرام است يا خير؟
در زمان پيامبر اسلام چيزي بنام سيگار نبوده است كه
حلال يا حرام باشد ، اما گفته شده هر چيزي براي شما مضر باشد از آن اجتناب كنيد
. اين با انسانهاست كه تشخيص دهند چه چيز مضر يا مفيد است
۱۱) آيا سودى كه در
حسابهاى بانكى واريز ميشود هم ربا محسوب ميشود؟
من در امور اقتصادي كارشناس نيستم ،
اما ميدانم رباخواري مذمت شده در قرآن عمدتا ناظر به نزول
خواراني بوده است كه از موقعيت فقر و گرفتاري مردم سوء استفاده ميكردند ، اما در
جهان امروز بانك ها عمدتا در رشد و توسعه صنعت و ساختمان و .... سرمايه گذاري
ميكنند. در ايران بعد از انقلاب نيز بانكها با نرخ بيشتري ادامه به كار داده اند .
با اينحال عيب بزرگ پيدايش سرمايه داري كلان اين است كه بر سياست و اقتصاد
جامعه سلطه پيدا ميكند كه بايد براي آن چاره اي انديشيد . در هر حال نيت مهم
تر است . اگر شما بخواهيد پول خود را بخاطر بهره در بانك بگذاريد حرام است ، اما
بدون چنين قصدي بهره آن حلال خواهد بود.
۱۲) اکثریت فقیهان شیعه
همجنس گرایی رابه عمل شنیع لواط تعمیم می دهند و ان را
مستحق مرگ میدانند
. آنه به کیفر قوم لوط در قران استناد می کنند.در حالی که
می دانیم قوم لوط در راههای ورودی و خروجی شهر بیگانگان را گیر می انداختند و به
زور به انها تجاوز می کردند؟
نخستین آیه سوره اخلاقی " حجرات"مومنین را از سبقت
گرفتن از خدا و رسول هشدار داده است . از آقایانی که نام بردید باید پرسید وقتی
برای زناکار در ملاء عام حداکثر صد تازیانه تعیین شده است ، شما حکم قتل را از
کجا استخراج میکنید.
۱۳) از نص ایه ۱۸۷ سوره
بقره بر میاید که امیزش با همسران در ماه رمضان حرام بوده ولی بعضی مسلمانان این
فعل حرام را انجام میدادند. دلیل بر این گفته! اینست که خداوند در این ایه پذیرش
توبه انان را تایید نموده است. فلذا گناه صورت گرفته بوده. حال سوال اینست که دلیل
ذکر شده برای حلالیت این امر ( که عدم پیروی بعضی از مسلمانان بوده) چیست
مشابه این وضعیت را در آیه ۶۶ سوره مبارکه
انفال می یابید الان خفف اله عنکم و علم ان فیکم ضعفا فان یکن منکم مائه صابره
.... آیه ۱۸۷ بقره نازل شده در سال ۹ هجرت ( ۲۲ رسالت ، مطانق جدول کتاب سیر
تحول قرآن ) است ، اینک همه قبائل با اسلام آوردن رئیس قبیله مسلمان شده اند !!
اینها کجا و اصحاب بدر و مهاجرین و انصار کجا ؟ احکام حلال و حرام برای متوسط
مردم تشریع میگردد ، اما قبل از آن پیشتازان به فراست ایمانی یا تبعیت از رسول
پیام ها را دریافت و به آن عمل میکنند. تنها در مدرسه وحی نیست ، در
مدارس متعارف نیز معلمین تمرین های اضافی برای شاگردان زرنگ را برای بقیه تکلیف
نمیکنند ، همینکه جمع تازه واردی نا آشنا به دوره جدید کلاس وارد میشوند ، با
علم باینکه این جمع خلاف و خطاهائی خواهند کرد به کل کلاس تخفیف داده میشود
واله اعلم
۱۴) آیا اعدام مرتد به
طور مستقیم در قرآن آمده است؟
خیر ، در قرآن حکمی برای مجازات دنیائی ارتداد
نداریم ، آنچه گفته شده نظریات فقهی استد
۱۵) در باره موسیقی و نظر
دین در این باره چگونه می شود تحقیق نمود؟
قرآن نظر مستقیمی در باره موسیقی نداده و قضاوتی
مطلق در باره آن نکرده است ، هر لحن و آهنگی نمیتواند
مذموم باشد ، قرآن را نیز با لحن و آهنگ خوش باید خواند ، طبل و شیپور جنگ و یا
عزاداری های محرم نیز آهنگین است .باید دید چه آهنگی و برای چه منظوری استفاده
میشود . بطور کلی اسلام دین تفکر و حاکمیت عقل و شعور است وهرآنچه آنرا از مسیر
صحیح خارج کرده و تحت تاثیر احساس قرار دهد نا مطلوب است . موسیقی اگر لغو و بی
حاصل برای مصالح دین و دنیا باشد
، نمیتواند برای مؤمن هدفدارمطلوب واقع گردد
۱۶) اگر انسانی حق کسی را
نخورد ، به دیگران کمک کند ، آن ها را دوست بدارد ، حسادت نداشته باشد ، همیشه نیتش
پاک باشد و با خوش رویی با دیگران رفتار کند ولی نماز نخواند و مشروب هم بخورد آیا
اشکال دارد؟ مثلا من خودم مشروب می خورم ولی گناهی انجام نمی دهم؟
الحمد لله كه شما معتقديد هيچ كار خلافي نميكنيد و
يكسره كار خوب انجام ميدهيد ، اما ميدانيد كه بد و خوب نسبي است و حد و نهايتي
هم ندارد . بستگي به ميزان آگاهي انسان به مسئوليت هايش و خطير بودن نتايج
اعمالش دارد . خداوند در قرآن پيامبرانش را نيز بدليل آگايي بالايشان بارها
توبيخ كرده است ، هر چقدر هدف انسان در افق بالاتري باشد ، بيشتر احساس عقب
بودن و اشكال داشتن ميكند ثانيا به شهادت آيه ۹۰ سوره نحل اصلا نماز براي تقويت
همان اعمالي كه ذكر كرديد واجب شده است . تا كسي عاشق نشود معناي آنرا نميداند
! نماز هم كه گفتگوئي با آفريدگار ميليونها كهكشان و بخشنده همه نعمت هاي
ماست،تا درست فهميده و اجرا نشود خاصيت چنداني ندار
۱۷) لطفا
، آیا تفاوتی بین همدردی و غیبت
وجود دارد یا همه ی درد دلها هم غیبت حساب میشود و اگر زن و شوهر برای همدردی از
دوستان یا همکاران یا فامیل صحبت کنند تا به گونه ایی مشاوره یا هم فکری یا همدردی
از یکدیگر بگیرند غیبت است؟ آیا با هیچ نگفتنها بار بگونه ایی سنگین نمی شود؟
غيبت در غياب كسي عيب او را نقل كردن است . در
حاليكه امنيت افراد در جامعه ايماني ايجاب مينمايد نه تنها جان و مال ، بلكه
آبرو و حيثيتشان هم محفوظ بماند . اينكه در قرآن ذكر شده : (ان بعض الظن اثم --
برخي گمانها گناه است )نشان ميدهد دامنه امنيت مومن به درون دل ديگران هم كشيده
ميشود و نميتوان درباره كسي تصور بد هم كرد ، چرا كه منطقا اين تصورات روزي به
عمل ميرسد. قرآن تصويري كه از غيبت در سوره حجرات ارائه داده ( خوردن گوشت مرده
برادر) درباره چيز ديگري ارائه نداده است. بفرموده امام علي : طوبي لمن شغله
عيوبه عن عيوب الناس -خوش به حال كسي كه توجه به عيوبش او را از پرداختن به
عيوب ديگران بازداشته است . اگر اشاعه زشتيها از اصل زشتيها بد تر است . انتقال
معايب ديگران از عمل خود آنها بدتر است . در ضمن خوب است به خطبه ۱۴۰ و ۱۴۱ نهج
البلاغه هم نگاهي بكنيد.

|