قسط عمدتا در مناسبات "كميتي" است ، اما عدل هم در مناسبات كمتي بكار ميرود وهم" كيفيتي " . كاربرد قسط را بيشتر در توزيع عادلانه حقوق و امكانات اقتصادي و روابط مادي ميبينيد ، در حاليكه عدل، هم در چنين زمينه ، و هم در روابط غير مادي اخلاقي و انساني ، كه كميتي است ، كاربرد دارد . عدل اعم از قسط است، يعني قسط حالتي از عدل در روابط قابل اندازه گيري است.

وجه هر چيز ناحيه اي از آن است كه رو بطرف ما دارد ، ما ذات خدا را نميشناسيم ، اما اسماء و صفات او همچون : رحمن ، عليم ، غفور و... روي بطرف ما دارد و قابل شناخت ما هستند و آنچه از اين صفات در زمان حيات كسب كرده باشيم باقي ميماند. سال تحصيلي تمام ميشود ، مدرسه تعطيل ميگردد ، كتابها بسته ميشوند ، معلمها ميروند و ...اما آنچه "وجه" مدرسه دارد، يعني "روي" كردن هاي ما بسوي اهدافي كه مدرسه بخاطر آن تاسيس شده است ، باقى ميماند . آنچه از حساب و هندسه و تاريخ و ادبيات و ... خوانده باشيم در وجودمان باقي ميماند . اين است معناي بقاي وجه خدا

باساء به مشكلات وارده خارج از نفس آدمي همچون : فقر، قحطي ، خشكسالي، جنگ و... گفته ميشود ولي ضراء به مشكلات دروني همچون : غم ، اندوه ، جهل ، بيماري و.... در ضمن مذاكره في نفسه نه بد است ، نه خوب . بستگي دارد به شرايط و تشخيص عقلي .

اسراف زياده روي و افراط است ، اما تبذير كه از "بذر" مي آيد ، همچون تخم پاشيدن روستائيان كه مشتي "بذر" را روي زمين مپپاشند ، ريخت و پاش كردن و بي نظمي و بى هدفى در خرج را ميرساند.

براي مطالعه عميق تر در موضوع زمان و مكان ، مقاله " انسان و زمان" مرحوم پدر را كه قبلا بصورت مستقل، و اخيرا در مجموعه آثار شماره ۱۱ بچاپ رسيده است بشما معرفي ميكنم ( صفحات ۲۲۰ تا ۳۱۰) . اين مقاله جامع ترين بحث ها را در زمينه مفهوم زمان در قرآن و علم مطرح كرده است . ناشر ؛ شركت سهامي انتشار.
شيطان از ريشه "شطن"صفت و حالتي است براي هر آنچه از مسير و مدار خود خارج شده باشد و شامل فرشته ، انسان ، اجرام آسماني ، ميكرب و .... ميشود . همينطور " ابليس" از ريشه "بلس" كه بر نوميدي اطلاق ميگردد . شيطنت زمينه دروني و تحريك خارجي دارد . كتاب "آدم در قرآن" نوشته مرحوم آيت لله غروي بحث بسيار تحقيقي و جامعي در اين زمينه كرده است.

ذنب يعني آثار ، دنباله ها و عواقبي كه از گناه در جهان هستي موجوديت پيدا ميكند . توضيح مفصل تر آنرا ميتوانيد در وب سايت بنده  بخش سخنرانيها ، عنوان پيامبر و امامان ، موضوع : "سيماي سازنده پيامبر" پيدا كنيد

در مفهوم امت هدف مشترك داشتن و هماهنگ و همسو شدن نهفته است ( انسان يا غير انسان) ، در حاليكه در مفهوم قرآنى ( نه امروزي) حزب ، جدا شدن و پراكندگي از وحدت توحيدي مورد نظر است . پس در فرهنگ قرآني ، نه تلقي زبانشناسي امروزي ، مغاير هم هستند.

اين چنين گمان ميكنم كه در مفهوم " امامت"، رهبري يك " امت" مورد نظر باشد وگرنه امام بدون ماموم و پيشنماز بدون نمازگذاركه معنا ندارد !! همچنانكه صفت معلمي فقط با حضور شاگردان محقق ميشود و هيچ انسان تنها و منزوي از ساير آدميان در يك جزيره را معلم نميشناسند ! اما شهيد كسي است كه حضور در صحنه دارد و قابل مشاهده ( يا الگوسازي و مراقبت از ) ديگران است . هر چند ممكن است شايستگي امامت داشته باشد ، اما در اين واژه روي بعد حضورش تاكيد ميشود نه رهبري اش . هر دو واژه خويشاوندند ، اما از دو زاويه بر يك حقيقت اشاره دارند .شهيد تنها يافت ميشود اما امام تنها گمان نميكنم .... اله اعلم

به جز تركيب " حزب الله" ، كه زمين تا آسمان با ويژگيهاي مدعيان وطني حزب اله فاصله دارد ، كلمه " حزب" در قرآن همواره مفهوم مغاير با وحدت توحيدي دارد . البته زبان شناور است و مفهوم كلمات در بستر تاريخ تغيير ميكند

شما ميتوانيد تفاوت اين كلمات را در شرح سوره ناس در جلد چهارم كتاب " نظم قرآن " ملاحظه نمائيد

القاء با ملاقات ، لقاء ، تلقي ، تلاقي و... همريشه است كه در باب " افعال" به هم رساندن دو چيز را ميرساند

 كلمه " جن" دلالت بر حالت و كيفيت ميكند ، نه چيزي معين . وصفي است كه موصوف هاي متعدد ميتواند پيدا كند . همچنانكه زيبائي و زشتي وصف هستند وما اشيائي را با اين اوصاف تعريف ميكنيم . ولي چيزي بنام زيبائي يا زشتي وجود ندارد. به اين ترتيب تمامي موجودات نا شناخته براي ما "جن"، يعني پوشيده و پنهان از درك و ديد هستند. پس مانعي ندارد به فرض، موجودات احتمالي كرات ديگر را هم جن بناميم!

غيب مقابل شهادت است كه غائب بودن از نظر ما را ( در برابر مشهود بودن) ميرساند و جن در برابر انس است كه غريبه بودن را ( در برابر مانوس و آشنا بودن) تداعي ميكند .بنظر ميرسد غيب بيشتر بر امور ذهني و مجرد اشاره داشته باشد تا جن ! جن و انس به امور محسوس تر اطلاق ميگردد . واله عالم

چنگ زدن را بعضي از مترجمان قرآن معادل اعتصام گرفته اند. معناي ريشه اي :اعتصام ، عصمت ، معصوم و... از ريشه " عصم" بمعناي حفظ و نگهداري است. اعتصام به خدا، خود را در حفظ و نگه داري او قرار دادن است با جدي گرفتن (چنگ زدن به ) احكامش.

كلمات قرآن را بايد از كتاب " قاموس قرآن" پيدا كنيد . " المنجد" عربي است نه الزاما قرآني . در ضمن كتابهاي : " كلماتي از قرآن "و" متدولوژي تدبر در قرآن" از اين قلم نيز ميتوانند بشما كمك كنند.
كتابهاي : " انسان و خدا در قرآن" و " مفاهيم اخلاقي و ديني در قرآن" نيز از آثار " ايزوتسو توشيهيكو"(ژاپني) بسيار مفيد هستند . از شركت انتشار تهيه كنيد.

 براي آشنائي بيشتر با تفاوت معنائي ضمائر " من " و "ما" در مورد خدا ، ميتوانيد به مقاله : " من و ما و او " در كلام الهي ، در وبسايت مراجعه كنيد .
با توجه به اينكه معناي " عبادت" تسليم شدن ، تبعيت ، پذيرفتن ، تمايل نشان دادن و ... است ، آيه مذكور پذيرفتن و تبعيت از خدا ، رسولان ، فرشتگان ، كتابها و قوانين الهي را نشان ميدهد . همچون آيه ۱۷۷ سوره بقره .
مقتصد به ميانه رو ميگويند . در آيه مذكور اشاره به شخصي است كه نه ظالم است و نه پيشتاز . آدم متوسط الحالي است

طعام بي خاصيتي كه نه چاق ميكند نه سير ميسازد !! همانطور كه در دنيا اعمالشان نه روحشان را فربه ميكرد و نه نيازشان را به خالق ( با انگيزه هاي كاذب) اشباع ميكرد . يعني دنبال كارهاي پوچ و بيفائده بودند.
به تعبير قرآن : ما يغني عنهم من الله شيئا ( تلاشهايشان در مسير باطل ، مطلقا نيازشان به خدا را جايگزين نشد)

در ترجمه هاي قرآن " صاحبان خرد" ذكر كرده اند ، من ترجمه " دارندگان وجدان خدائي" را مناسب تر ميدانم

عمل صالح هر كاري است كه فسادي را اصلاح نمايد . فساد هم متناسب با زمانه و مكان هاي مختلف متفاوت خواهد بود

پاسخ شما را انتهاي آيه ۸۱ سوره طه داده است .....و من يحلل عليه غضبي فقد هوي ( ... هر كس مشمول غضب من شود سقوط كرده است). " هوى"( سقوط) از نظر معنائي مخالف " هدي"( راهنمائي ) است . با استفاده درست از نعمات خدا انسان بالا ميرود و با طغيان در آن سقوط (هوي) ميكند.

آري ، نطفه پس از استقرار در رحم و چسبيدن به بدنه آن و معلق شدن ( مرحله علقه) ، آغاز به آفرينش جديد در تركيب با محيط جديد ( فخلق) ميكند تا سرانجام به كمال خود ميرسد ( فسوي) .
توضيح بيشتر را ميتوانيد در مقاله "رستاخيز و برهانهايش درطبيعت" ( برهان ژنتيك) ملاحظه كنيد